Αρχή>ΒΙΒΛΙΑ>ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ
ISBN: 978-960-7872-69-2
σελίδες: 224
διαστάσεις: 17 x 24 εκ.
τιμή: €22,00   € 19,80 (με ΦΠΑ)
Καλάθι αγορών (0 βιβλία)
Ιστορία του χαρτιού
Μια ιστορική και πολιτισμική διαδρομή δύο χιλιετιών

Για πρώτη φορά στην ελληνική βιβλιογραφία η συναρπαστική διαδρομή του χαρτιού ανά τους αιώνες -του αφανούς αυτού τεχνήματος που άφησε ανεξίτηλα ίχνη σε όλους τους πολιτισμούς- και η εξέλιξη της χαρτοποιητικής από τις απαρχές της μέχρι τη βιομηχανική εποχή. Μια εμπεριστατωμένη μελέτη της ιστορίας του χαρτιού, το οποίο όταν συναντήθηκε με την τυπογραφία, τον 15ο αιώνα, έγιναν το δίδυμο που κυριολεκτικά μεταμόρφωσε τον κόσμο της γνώσης και της επικοινωνίας.

Πού και πότε εφευρέθηκε το χαρτί; Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι σταθμοί στην ιστορία του; Πώς φτιάχνεται κι από ποιες πρώτες ύλες; Πότε εφευρέθηκε η χαρτοποιητική μηχανή και πώς εξελίχθηκε; Πότε έγιναν οι πρώτες εκτυπώσεις; Τι είναι τα υδατόσημα και ποια η σημασία τους; Πώς ξεκίνησε η παραγωγή χαρτιού στην Ελλάδα; Κι ακόμα: Πότε εμφανίστηκαν οι ταπετσαρίες, τα χαρτονομίσματα και το χαρτί τουαλέτας; Ποιες άλλες ασυνήθιστες χρήσεις είχε το χαρτί ανά τους αιώνες;

Το βιβλίο αποσκοπεί στη γνωριμία με το χαρτί και απευθύνεται σε κάθε ενδιαφερόμενο για τη διαδρομή του πολιτισμού αλλά και σε ειδικούς (παλαιογράφους, ιστορικούς, συντηρητές), επιστήμονες και μελετητές, επαγγελματίες, καλλιτέχνες, σπουδαστές.

Ο Μαρίνος Βλέσσας και η Μαρία Μαλακού γεννήθηκαν στην Αθήνα, σπούδασαν αρχιτεκτονική και εργάστηκαν για χρόνια ως ελεύθεροι επαγγελματίες. Από το 1996 ασχολήθηκαν με της προβιομηχανικές τεχνολογίες και στη συνέχεια εστίασαν στην Ιστορία του Χαρτιού και των Υδατοσήμων, θέμα για το οποίο έχουν δημοσιεύσει άρθρα και έχουν κάνει διαλέξεις. Κατά τη διάρκεια επιτόπιων ερευνών σε διάφορες χώρες είχαν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια διαρκώς εμπλουτιζόμενη συλλογή από παραδοσιακά εργαλεία χειροποίητης χαρτοποιητικής, σπάνια βιβλία και άλλο σχετικό υλικό.

Μέρος της προσωπικής συλλογής των συγγραφέων -που φωτογραφίες του περιέχονται στο βιβλίο- με χειροποίητα χαρτιά και σπάνια βιβλία, εργαλεία χαρτοποιητικής και άλλο σχετικό υλικό από την Ευρώπη και την Ασία, παρουσιάστηκαν στη Θεματική Έκθεση του ΕΚΕΒΙ στο πλαίσιο της 7ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (22-25/4/2010) video.

Πληροφορίες που θα βρείτε στο βιβλίο:

ΤΟ ΧΑΡΤΙ, ΜΙΑ ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΕΦΕΥΡΕΣΗ με ηλικία περί τα δύο χιλιάδες χρόνια, άφησε ανεξίτηλα ίχνη σε όλους τους πολιτισμούς. Η χαρτοποιητική τέχνη άνθισε στην Ανατολή, απ’ όπου διαδόθηκε με αργούς ρυθμούς προς τα δυτικά μέσω του αραβικού κόσμου και έφτασε στην Ευρώπη τον ύστερο Μεσαίωνα, δύο μόλις αιώνες πριν από την εποχή του Γουτεμβέργιου.

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ της ιστορικής διαδρομής του προβιομηχανικού χαρτιού οριοθετούνται από πέντε χρονολογίες:

  • 105 μ.Χ.: η επίσημη –αν και όχι ακριβής– χρονολογία της εφεύρεσης του χαρτιού στην Κίνα από τον αξιωματούχο Τσάι Λουν.

  • 751 μ.Χ.: η μάχη στον ποταμό Τάλας στην Κεντρική Ασία, μεταξύ Κινέζων και Αράβων, σηματοδοτεί την έναρξη της παραγωγής χαρτιού στον κόσμο του Ισλάμ

  • 1276 μ.Χ.: απαρχές της χαρτοποιητικής στη χριστιανική Ευρώπη (Φαμπριάνο, Ιταλία). Σύντομα εμφανίζονται στην Μπολόνια τα πρώτα υδατόσημα.

  • 1455 μ.Χ.: εφεύρεση της τυπογραφίας στη Γερμανία και συνακόλουθη έκρηξη της παραγωγής και χρήσης χαρτιού στην Ευρώπη.

  • 1799 μ.Χ.: το πρώτο μοντέλο χαρτοποιητικής μηχανής από τον Λουί-Νικολά Ρομπέρ στο Παρίσι εγκαινιάζει τη βιομηχανική εποχή στον κλάδο του χαρτιού.

ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ υπολογίζονται περί τις 14.000. Εκτός από την τυπογραφία και τη συσκευασία, τα χαρτονομίσματα, τις ταπετσαρίες ή το χαρτί υγείας, έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για ρούχα, καπέλα, ομπρέλες, βαρέλια, ακόμα και φέρετρα, όπως επίσης και στην οικοδομική.

ΤΑ ΥΔΑΤΟΣΗΜΑ ΕΙΝΑΙ η «κρυμμένη υπογραφή» του χαρτιού και προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την προέλευσή του. Χρησιμοποιήθηκαν ευρέως για αποφυγή της παραχάραξης χαρτονομισμάτων, αλλά εξελίχθηκαν σε πραγματικά έργα τέχνης. ΦΩΤΟ: Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν του Πικάσο σε υδατόσημο.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ πρώτος θα κάνει μια νύξη για την δημιουργία τυπογραφικού εργαστηρίου, ο Πούπλιος Μαρκίδης, τυπογράφος από τη Σιάτιστα που ζούσε στη Βιέννη και εξέδιδε εκεί την περίφημη Εφημερίδα. Μετά το θάνατο του στενού του φίλου Ρήγα Φεραίου ο Πούπλιος, καταζητούμενος από την αυστριακή αστυνομία, κατέφυγε στη Βενετία από όπου, το Μάιο του έτους 1800, έστειλε επιστολή προς τη Σύγκλητο της νεογέννητης Ιονίου Πολιτείας στην Κέρκυρα, στην οποία ζητάει άδεια και οικονομική βοήθεια για να ιδρύσει τυπογραφείο, αναφέροντας ως μελλοντικό του σχέδιο να επεκταθεί και σε χαρτοποιείο. Μόλις δύο δεκαετίες πριν από την έναρξη του Αγώνα Ανεξαρτησίας.

ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ AΜΕΡΙΚΗ, το αμάτλ (ένα είδος πρωτο-χαρτιού) διευκόλυνε εξαιρετικά την παραγωγή αναρίθμητων βιβλίων των Αζτέκων, των Μάγια και άλλων λαών στα πρώτα τους βήματα στη γραφή.

ΣYMΦΩNA ME ENA ΘPYΛO, TO ETOΣ 1147, ο ιππότης Ζαν Mονγκολφιέ, μετά την αιχμαλωσία του από τους Σαρακηνούς στη Δεύτερη Σταυροφορία, εξαναγκάστηκε να εργαστεί σε χαρτόμυλο της Δαμασκού και επιστρέφοντας, δέκα χρόνια μετά, ίδρυσε τον πρώτο χαρτόμυλο στη Γαλλία.

Πολλοί ερευνητές του 18ου αιώνα θα κατασκευάσουν περιορισμένες ποσότητες χαρτιού από διάφορα φυτικά υλικά –εκτός από κουρέλια– και θα συγγράψουν βιβλία επί του θέματος.

  • O Φλαμανδός Άλμπερτ Σέμπα (1665-1736) θα προτείνει ως πρώτη ύλη τα θαλάσσια φύκια και ο Γάλλος φυσιοδίφης Ζαν Ετιέν Γκετάρ (1715-1786) ένα είδος βρύου.

  • Το 1684 ο Άγγλος Έντουαρντ Λόυντ θα κατασκευάσει φύλλα από ίνες αμιάντου και γύρω στα 1730 ο Γερμανός γεωλόγος Φρανς Μπρύκμαν (1697-1753) θα τυπώσει για πρώτη φορά σε μερικά φύλλα από το ίδιο υλικό.

  • Το 1786 θα τυπωθεί εργασία του Γάλλου Σαρλ Μισέλ ντε Βιλέτ (1736-1793) σε χαρτί από φλοιό φλαμουριάς και άλλα φυτά, φτιαγμένο από τον χαρτοποιό Λεοριέ Ντελίλ.

ΣΗΜΕΡΑ το παλαιόχαρτο αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη πηγή για χαρτί και χαρτόνι στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, μετά τον ξυλοπολτό.

Επιπλέον

  • Για τους πιο μερακλήδες, για όσους πιάνουν τα χέρια τους, για αυτούς που θέλουν να απολαύσουν τη δημιουργικότητά τους φτιάξαμε το Κουτί χαρτοποιητικής για την κατασκευή χειροποίητου ανακυκλωμένου χαρτιού.
  • Από την Ιστορία του χαρτιού εμπνεύστηκε η Σοφία Ζαραμπούκα και με το Χάρτινο το καραβάκι - Η ιστορία του χαρτιού για παιδιά και τον δικό της μοναδικό τρόπο την αφηγείται στους μικρούς αναγνώστες.

 

 

Σχόλια
 

Δεν υπάρχουν σχόλια.


Γράψε ένα σχόλιο
Πρέπει να κάνετε login ή να εγγραφείτε για να μπορέσετε να στείλετε σχόλια.