Αρχή>ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
Η μυστική ζωή των μεγάλων ζωγράφων
Τα χρόνια 1503-6, ο Λεονάρντο ζωγράφισε την Τζοκόντα ή Μόνα Λίζα, μια γυναίκα με καστανά μάτια, μεγάλο μέτωπο και στρογγυλό σαγόνι. Φορά ένα κομψό πλισέ πέπλο και τα χέρια της ακουμπούν στο μπράτσο μιας καρέκλας. Το μπαλκόνι όπου κάθεται προεξέχει, παραδόξως, πάνω από γκρεμό που βλέπει σε δρόμους, ποταμούς, λόφους και κοιλάδες. Αν ρωτήσετε τι ιδιαίτερο έχει η Μόνα Λίζα, οι περισσότεροι θ’ αναφέρουν το αινιγματικό της βλέμμα και προπάντων το «μυστηριώδες» χαμόγελο. Όπως τραγουδούσε ο Νατ Κινγκ Κόουλ το 1950, «Χαμογελάς για να θέλξεις κάποιον εραστή, Μόνα Λίζα; Ή μήπως κρύβεις μια θλιμμένη καρδιά;»
Μόνα Λίζα, Τζοκόντα
Η Μόνα Λίζα παρέμεινε στην κυριότητα του (γαλλικού) Στέμματος, μακριά από τα μάτια του κοινού, για αρκετούς αιώνες. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, ο Ναπολέων έδειξε προτίμηση στον πίνακα και για λίγο καιρό τον είχε κρεμασμένο στο υπνοδωμάτιό του, στο Ανάκτορο των Τουιλερί. Το 1804, ο πίνακας μεταφέρθηκε στο μουσείο του Λούβρου. Όχι ότι τον πρόσεξε κανείς, αφού τα έργα του Μικελάντζελο και του Ραφαήλ ήταν πολύ πιο δημοφιλή. Χάρη στο ενδιαφέρον των Γάλλων συμβολιστών ποιητών στα μέσα του 19ου αιώνα η Μόνα Λίζα αναγνωρίστηκε εντέλει ως αριστούργημα. Είχαν αδυναμία στις μοιραίες γυναίκες −κατ’ αυτούς εξίσου φονικές όσο και
όμορφες− και για κάποιο λόγο συμπεριέλαβαν σ’ αυτές και τη Μόνα Λίζα.

Αντικείμενο περισσότερων προσβολών και αναπροσαρμογών από κάθε άλλον πίνακα: Την αρχή έκανε ο περίφημος ντανταϊστής Μαρσέλ Ντυσάν το 1919, όταν αγόρασε μια κάρτα με τη Μόνα Λίζα και της σχεδίασε μουστάκι και γένι. Ονόμασε το έργο "L.H.O.O.Q.", που στα γαλλικά ακούγεται σαν τη φράση «Τα θέλει ο κώλος της». Και ούτω καθεξής! Το 1953 ο φωτογράφος Φιλίπ Αλσμάν έκανε φωτομοντάζ το πρόσωπο (και το μουστάκι) του Σαλβαδόρ Νταλί με το πέπλο και το φόντο της Μόνα Λίζα. Ο Άντυ Γουόρχολ συνδύασε αντίγραφα της μορφής στο έργο "Τριάντα είναι καλύτερα από μία" το 1963 κι ο Ρενέ Μαγκρίτ εξαφάνισε εντελώς τη μορφή στο έργο του "Τζοκόντα" το 1960, αφού όλοι την ήξεραν. Πιο πρόσφατα, ο Ρικ Μεγιέροβιτς την έκανε γορίλα, ο Γιασουμάσα Μοριμούρα την παρουσίασε γυμνή σε προχωρημένη εγκυμοσύνη κι ο Άρτους Πίξελ της έβαλε στολή Μπάτμαν, στην Μπατμόνα Λίζα.