Αρχή>ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ
ΕΡΤ - Ένας συγγραφέας, ένα βιβλίο

Η «Νέα φινλανδική γραμματική» μπορεί να φαντάζει σαν ένα βιβλίο για τη Φινλανδία και τίποτε περισσότερο. Είναι όμως κάτι πολύ παραπάνω. Τα θέματα που αναπτύσσω αφορούν το μέλλον των κοινωνιών μας και ολόκληρης της Ευρώπης. Ταυτότητα, σύνορα, η περί του εαυτού μας αντίληψη, εθνική οικοδόμηση είναι ζητήματα στα οποία εδώ και πάρα πολύ καιρό όλες οι ευρωπαϊκές χώρες δίνουν γερασμένες απαντήσεις. Θα πρέπει όμως να βρεθούν καινούριοι δρόμοι. Οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι σάρωσαν τους εθνικισμούς όμως τίποτα δεν αντικατέστησε το σύστημα της πίστης σε αυτούς. Οι μεγάλες κοινωνικές κατακτήσεις κατά τη μεταπολεμική περίοδο, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα και στη συνέχεια η πτώση του τείχους του Βερολίνου άνοιξαν τις πόρτες της κοινωνίας μας προσφέροντάς μας μια πρωτόγνωρη ελευθερία. Όμως οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να βρουν τον δικό τους ορισμό περί ταυτότητας, αυτό το αίσθημα του ανήκειν που θα ξεπερνά το παλιό και περιοριστικό εθνικό περίβλημα. Οι γλώσσες και τα σύνορα χωρίζουν και ορίζουν.

Στο μυθιστόρημα αυτό διερεύνησα τα εν λόγω θέματα με έμμεσο τρόπο, τοποθετώντας την ιστορία στην εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, τα προβλήματα που πραγματεύομαι είναι σύγχρονα.

Ο κοσμοπολιτισμός του παρελθόντος ήταν ένα προνόμιο λιγοστών μορφωμένων ανθρώπων. Αν μπορέσει ποτέ να υπάρξει ένας σύγχρονος κοσμοπολιτισμός, θα πρέπει να είναι οικουμενικός και κοινός. Ωστόσο, στη διερεύνησή μου δεν προσφέρω απαντήσεις, θέτω κυρίως νέα ερωτήματα. Ακόμη και η ιδέα της πατρίδας, υπό την έννοια της παλιάς εθνικιστικής ερμηνείας, σήμερα δεν αντέχει πια. Παρόλα αυτά δεν έχουμε βρει άλλον τρόπο να ανήκουμε κάπου. Μπροστά στο μεταναστευτικό πρόβλημα, ακόμη και ανοιχτοί και φιλόξενοι λαοί θα οχυρωθούν πίσω από γερασμένους και ξεπερασμένους πολεμοχαρείς πατριωτισμούς.

Ο ήρωάς μου αποτυπώνεται με φόντο αυτές τις αντιθέσεις, υπαρκτές σήμερα, όπως και πριν από εβδομήντα χρόνια. Το πεπρωμένο του θέλει να είναι μια προειδοποίηση προς όλους εμάς.

Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να εγκαθιδρύσει ένα νέο αίσθημα ανήκειν που δεν θα βασίζεται πια σε γλώσσες και πατρίδες αλλά σε κοινές αξίες. Αυτό ίσως θα μπορούσε να είναι το πνεύμα ενός νέου και εφικτού ευρωπαϊκού κοσμοπολιτισμού.

Diego Marani

Διαβάστε ή ακούστε ολόκληρο το άρθρο εδώ >>